Mẹ Thánh Tê-rê-xa sinh ngày 28-03-1515 tại Avila, nước Tây Ban Nha. Mẹ qua đời tại Alba de Tormes ngày 04-10-1582. Sau khi Mẹ trút hơi thở cuối cùng, chị Ana de San Bartolomé – y tá và là thư ký của Mẹ đã nhìn thấy ánh sáng sự hiện diện sống động của Chúa Kitô chiếu tỏa trên Mẹ như một biểu hiện của sự thánh thiện. 40 năm sau ngày qua đời, gương lành và sự thánh thiện ấy đã được Giáo Hội xác nhận qua việc tôn phong Mẹ lên bậc hiển Thánh vào ngày 12-03-1622.
Vào năm 2022 này, Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã ban phép cho Giáo phận Avila mở Năm Thánh mừng kỷ niệm 400 năm tuyên phong hiển thánh cho Mẹ Tê-rê-xa. Nghi thức mở cửa Năm Thánh sẽ diễn ta tại nhà nguyện La Santa của các cha dòng Cát Minh Tê-rê-xa (OCD) (được xây dựng trên nền căn nhà của gia đình Mẹ) vào lúc 10h30 sáng ngày 12-03-2022. Năm Thánh sẽ kéo dài từ ngày 12-03-2022 đến ngày 15-10-2023. Đây không chỉ là Năm Thánh đối với Giáo phận Avila, nhưng là một năm đặc biệt mở ra cho toàn Dòng Cát Minh Tê-rê-xa (OCD) và tất cả những ai yêu mến Mẹ Thánh. Đây là một dịp để dâng lời tạ ơn Thiên Chúa đã ban Mẹ Thánh cho Giáo Hội, và nhất là ban cho Dòng Cát Minh một mẫu gương sáng ngời về đời sống cầu nguyện, kết hợp với Chúa để có thể phục vụ tha nhân. Đồng thời, cũng là một dịp học hỏi, suy gẫm, chiêm ngắm và sống tinh thần của Mẹ Sáng lập cách sâu xa hơn trong bối cảnh xã hội hiện nay.
Để diễn tả tâm tình con thảo, đồng thời hòa cùng niềm vui và các hoạt động mà nhiều tỉnh Dòng tổ chức nhân ngày kỷ niệm này, xin có một loạt bài về Mẹ Thánh dưới chiều kích của sự thánh thiện. Xin mời gọi sự tham gia của tất cả những ai yêu mến Mẹ Thánh, bài viết xin gửi về địa chỉ: ongoiocd@gmail.com
Sau đây là phần mở đầu cho loạt bài này.
“CÁC NGƯƠI PHẢI THÁNH THIỆN, VÌ TA, ĐỨC CHÚA, THIÊN CHÚA CỦA CÁC NGƯƠI, TA LÀ ĐẤNG THÁNH” (LV 19, 2).
“Các ngươi phải thánh thiện, vì Ta, Đức Chúa, Thiên Chúa của các ngươi, Ta là Đấng Thánh” (Lv 19, 2). Đây là lệnh Chúa truyền cho Mô-sê để ông nói lại cho dân Israel xưa, đồng thời đó cũng là lệnh truyền cho mỗi Kitô chúng ta ngày nay. Tạ ơn Chúa, dọc dài lịch sử Kitô giáo, có biết bao con người trung tín thi hành lệnh truyền ấy. Và Giáo Hội, hơn 2000 năm qua, đã tuyên phong rất nhiều Kitô hữu lên bậc hiển thánh. Biến cố năm vị Chân phước: Isidro Nông gia, Teresa de Avila, Ignacio de Loyola, Francisco Javier và Felipe Neri được tuyên phong lên bậc hiển thánh vào ngày 12-03-1622 cũng là một biến cố thật đặc biệt. Không kể thánh Isidro, bốn vị còn lại đều sống ở thế kỷ 16, là thế kỷ của chiến tranh và những khám phá phát minh, của sự sống và giằng co, của những cải cách và các phong trào bên trong Giáo Hội cũng như xã hội… Các ngài là món quà Chúa ban cho Giáo Hội, như lời Đức Gioan Phaolo II trong Tông huấn Christifideles Laici: “các vị thánh nam nữ luôn luôn là nguồn gốc canh tân trong những hoàn cảnh khó khăn nhất của lịch sử Giáo Hội”. Và Mẹ Thánh Tê-rê-xa là món quà thật đặc biệt mà Chúa đã ban cho dòng Cát Minh trong thời điểm không mấy sáng sủa ấy. Mẹ là một vị thánh thời danh mà sự thánh thiện của Mẹ có sức lan tỏa cách lạ thường. Đây không phải là sự thánh thiện của sức riêng, nhưng là sự đáp trả trước lời mời gọi nên thánh của Chúa.
Trong Án phong thánh cho Mẹ Tê-rê-xa có 2 phần: Phần thứ nhất, những tiến trình đã thực hiện được đem ra phân tích và được xác nhận về mặt pháp lý; phần thứ hai, sự thánh thiện của Mẹ Thánh được đưa ra để xem xét. Các nhân đức được nhắc đến trong án phong thánh bao gồm:
Sắc chỉ phong Thánh Omnipotens sermo Dei được Đức Thánh Cha Gregorio XV ký và công bốđể tuyên phong hiển Thánh cho Mẹ Thánh Tê-rê-xa Chúa Giêsu. Lễ tuyên phong diễn ra vào ngày 12-03-1622. Tiếp sau chữ ký của Đức Thánh Cha là chữ ký của 36 vị Hồng Y.
Sắc chỉ đề cập đến những khía cạnh về cuộc đời, các nhân đức và phép lạ của Mẹ Thánh. Đồng thời, cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ bởi những điều vĩ đại mà Chúa đã thực hiện cho thời đại qua bàn tay người nữ này. Sắc chỉ nhắc lại khía cạnh đời sống Giáo Hội của Mẹ khi nói rằng với sự kiên định và sự thật, Mẹ đã tin và tuyên xưng các Bí tích của Giáo Hội và những tín điều khác của Đạo Công Giáo…Mẹ đã nhiều lần nhìn thấy Thân Mình Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể bằng đôi mắt của trí hiểu. Và xác nhận rằng Mẹ chẳng việc gì phải ganh tị với những người đã được nhìn thấy Chúa với đôi mắt thể lý.
Sắc chỉ Omnipotens sermo Dei làm nổi bật sự trổi vượt về các nhân đức của Mẹ Thánh Tê-rê-xa. Trong số các nhân đức thì đức ái đối thần là điều chính yếu và được nói đến đầu tiên trong Sắc chỉ. Tình yêu dành cho Thiên Chúa đã thiêu đốt trái tim Mẹ, đến nỗi nó chiếu tỏa ra bên ngoài, người khác cũng có thể nhận ra. Chính các cha giải tội cũng xác nhận điều này. Đây không phải là thứ đức ái của một người phụ nữ, nhưng là của thiên thần sốt mến bừng cháy lửa tình yêu. Thứ hai là đức ái dành cho tha nhân, mà điều cụ thể nhất là khát vọng mãnh liệt vì phần rỗi các linh hồn. Mẹ không những cầu nguyện thật nhiều, mà còn dâng nhiều hy sinh, chay tịnh, hãm mình và nhiều việc khổ chế khác.
Bên cạnh đó, Sắc chỉ còn nhấn mạnh đến khía cạnh văn sĩ của Mẹ Thánh Tê-rê-xa. Mẹ viết nhiều sách về Thần học Huyền nhiệm có giá trị. Nội dung các sách này có sức gia tăng lòng mến, lòng phấn khởi cho nhiều người, nhờ đó mà họ được hướng dẫn trên đường thiêng liêng và trổ sinh nhiều hoa trái thiêng liêng. Và cuối cùng, Sắc chỉ tuyên bố Mẹ Tê-rê-xa là hiển Thánh, được ghi tên vào Sổ bộ các Thánh trinh nữ.
Lễ phong Thánh cho Mẹ Thánh Tê-rê-xa được diễn ra tại Đại Vương cung Thánh đường thánh Phê-rô ở Roma. Một trong các Giám chức đã đọc lớn tiếng công thức tuyên phong hiển thánh cho 5 vị Chân phước, trong đó có Mẹ Tê-rê-xa của chúng ta (công thức này có vài từ ngữ hơi khác so với công thức phong thánh hiện nay): “Để tôn vinh Thiên Chúa Ba Ngôi Cực Thánh, để tuyên dương đức tin Công giáo và thăng tiến đời sống Kitô hữu, với quyền bính của chính Thiên Chúa toàn năng, Cha, Con và Thánh Thần, của các thánh Tông đồ Phê-rô và Phao-lô và của chúng tôi, sau khi suy nghĩ chín chắn và lắng nghe ý kiến của nhiều anh em chúng tôi trong hàng Giám mục, chúng tôi tuyên bố và xác định các Chân phước: Isidro Nông gia, bổn mạng thành phốMadrid; Ignacio de Loyola, quê ở Azpeitia, Vị Sáng lập dòng Tên; Francisco Javier, tu sĩ dòng Tên; Teresa de Jesús y Ahumada, sinh ở Ávila, Vị Sáng lập dòng Cát Minh Tê-rê-xa (OCD); và Felipe Neri, người Florencia, Vị Sáng lập dòng Các Cha Diễn Thuyết (Congregation of the Oratory, viết tắt là C.O) là Hiển Thánh. Các ngài xứng đáng được ghi tên vào Sổ bộ các Thánh”.
Sau khi công thức phong Thánh được công bố, tiếng nhạc vang rền, kèn đồng và các hồi chuông ngân vang, vệ binh Thụy Sĩ bắn pháo liên hồi làm vỡ tung bầu khí ở Vatican. Chuông của tất cả các nhà thờ ở Roma đều giật vang. Kế đó, Đức Thánh Cha Gregorio XV cất lời kinh Te Deum và bắt đầu cử hành thánh lễ.
Việc phong Thánh cho Mẹ Thánh của chúng ta cũng được tổ chức ở nhiều nước khác như Pháp, Ý, Bỉ, Đức, Ba Lan, Ấn Độ…, và đặc biệt long trọng tại Tây Ban Nha trong suốt năm 1622. Và năm nay, kỷ niệm 400 tuyên phong hiển thánh cho Mẹ Tê-rê-xa cũng được mừng kính trên khắp toàn thế giới, cách đặc biệt ở những nước có sự hiện diện của anh chị em Cát Minh Tê-rê-xa (OCD).
Một thoáng nhớ lại những gì mà người con yêu dấu của Mẹ – Chân phước Ana de San Bartoloméđã nhắn nhủ với các cha Cát Minh Tê-rê-xa (OCD) ở Amberes, Bỉ: để cử hành cho việc phong thánh này, thì sự chuẩn bị về mặt tâm linh là điều quan trọng hơn hết. Và Chị đã viết: “Điều đầu tiên để dọn mình cho ngày lễ như điều mà Chúa và Mẹ Thánh chúng ta ưa thích, sẽ thật tuyệt vời nếu chúng ta mặc lấy chiếc áo mà Đức Kitô-Đấng Cứu Độ đã mặc vào ngày cứu độ chúng ta. Chiếc áo màu đỏ tía: chiếc áo của lăng nhục, khinh khi, và đau đớn trên thập giá… Chiếc áo này được giữ gìn với sự kiên nhẫn, khiêm nhường và tình yêu... Là bạn hữu can trường của Thiên Chúa, Mẹ Thánh mời gọi các cha hãy biểu lộ tình yêu bằng việc làm, tình yêu này cần phải luôn có sự đồng hành của kiên nhẫn và khiêm nhường”.
Chân phước Ana de San Bartolomé đã nhìn thấy vinh quang mà chị trông đợi cho người mẹ và người thầy của mình. Chị cảm nghiệm được sự hiện diện đầy sức sống và năng động của Thiên Chúa nơi Mẹ Thánh Tê-rê-xa, và chính chị đã đưa tinh thần của Mẹ đến Pháp và Bỉ, để ở những nơi đó, họ cũng biết đến Mẹ. Chị đã nhìn thấy Mẹ được chúc tụng và tôn kính khắp nơi trên thế giới. Đó là niềm hạnh phúc của người bạn hữu không thể chia lìa của Mẹ Thánh Tê-rê-xa. Và vinh quang của Mẹ cũng là niềm vui, là hạnh phúc cho mỗi người con hôm nay. Xin Mẹ nâng đỡ, hướng dẫn để mỗi người chúng con biết sống niềm vui đang khi phụng sự Chúa và phục vụ tha nhân trong ơn gọi chiêm niệm nguyện cầu trong vườn nho của Chúa, để mai ngày cũng được hợp đoàn cùng thần thánh trên trời mà ca tụng Chúa muôn đời vinh hiển.
Ban Truyền Thông OCD Việt Nam
