1) Ba lần đến, một niềm trông cậy
Thời gian mùa Vọng là thời gian mà Giáo Hội đề nghị chúng ta tỉnh thức để đón Chúa đến. Từ ngữ « Vọng » có nghĩa là đợi chờ. Nhưng đợi chờ gì ?
Đợi chờ sinh nhật của Đức Giê-su Ki-tô, đến mặc khải cho chúng ta về Tình Yêu của Thiên Chúa ở giữa chúng ta để làm cho chúng ta trở nên con Thiên Chúa ; đợi chờ ngày Chúa đến hôm nay, trong chúng ta, nếu chúng ta biết nhận ra việc Chúa đến hằng ngày trong đời sống chúng ta ; hoặc đợi chờ Chúa đến trong vinh quang, vào ngày cánh chung, sẽ là biến cố của một thế giới mới, một thế giới tình yêu, công bằng, bình an, thoát mọi sự dữ, sợ hãi, cái chết, được biến hình trong Chúa, nơi mà mỗi người sẽ khám phá một chỗ duy nhất của con Cha trong Chúa Giê-su. Bình an của Chúa được các sách I-sai-a nói với chúng ta, mà chúng ta được kêu gọi để đón nhận trong chúng ta ngay bây giờ và tỏa sáng xung quanh ta trong đời sống hằng ngày, như là những chứng nhân của thế giới mới. Đó là sự hiện diện của Tình Yêu Thiên Chúa Ba Ngôi trong chúng ta. Vì thế sư phạm Giáo Hội nối kết ba lần đến hay ba sự kiện, qua các văn bản được đề nghị cho chúng ta.
Đầu cuộc tĩnh tâm này, điều lý thú có lẽ là tự đặt câu hỏi : chúng ta thực sự chờ đợi gì qua cuộc sống của chúng ta ? Có phải là đợi chờ trong lo âu, với những xung đột chính trị, những khóa khăn kinh tế và xã hội ? Có phải là đợi chờ trong bận rộn với cuộc sống hằng ngày, những niềm vui, nỗi buồn, những khó khăn trong mối quan hệ, những sang chấn của chúng ta ? Có phải là sự đợi chờ với một ánh nhìn khác, một ánh nhìn sâu thẳm không dừng lại ở sự thoáng qua nhưng ở sự tồn tại, một ánh nhìn thần học, một ánh nhìn đức tin, đức cậy, đức mến, được ánh sáng Chúa soi dẫn ?
2) Thánh nữ Ma-ri-am của Chúa Giê-su chịu đòng đinh: một chị nhỏ của thời đại chúng ta
Năm nay, chính chị thánh nhỏ dòng Cát-Minh sinh tại quê hương của Chúa Giê-su, thánh nữ Ma-ri-a của Chúa Giê-su chịu đóng đinh (được biết rõ hơn với tên Ma-ri-am) sẽ đồng hành với chúng ta. Quả thật, cách đây 10 năm, vào ngày 17.5.2015, ngài đã được Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô phong thánh. Cả cuộc đời của ngài là Lời Chúa. Sứ điệp mà Ma-ri-am để lại cho chúng ta, với ngôn ngữ hình tượng rất gần với Thánh Kinh, là một chất vấn mà Ma-ri-am để lại cho chúng ta, dạy chúng ta để Chúa Giê-su yêu mến và để Chúa Thánh Thần hướng dẫn trong một thế giới mà những điểm tựa có ý nghĩa bị sụp đổ, để chỗ cho một cảm giác bất ổn .
Ma-ri-a của Chúa Giê-su chịu đóng đinh là một người đông phương với sự thánh thiện không bị đóng kín trong những biểu tượng, vì ngài vừa nắm chung những nghịch lý hoặc những thực tại khác nhau. Ngài kết hợp sự khiêm nhường và khó nghèo trong các trải nghiệm siêu nhiên và thần bí gây kinh ngạc. Những nghịch lý đó được sống trong một cõi lòng hoàn toàn phó dâng cho tình yêu Thiên Chúa, trong sự hoàn toàn vâng phục thánh ý Chúa, một trái tim tinh tuyền và trong suốt với ân sủng Chúa, sẵn lòng cho tác động của Chúa Thánh Thần, làm cho ngài dần dần nên giống Chúa Giê-su chịu đóng đinh như tên của ngài.
Đức Giáo hoàng Gio-an Phao-lô II đã trình bày vài nét có tính thời sự của thánh nữ : « Ma-ri-am là hoa quả của Đất Thánh. Trong ngài, mọi sự đều nói về Đức Giê-su. Đầu tiên là những nơi mà ngài đã ở : Na-gia-rét, gần nơi ngài đã sinh ra, Bê-lem nơi ngài đã hy sinh, núi Cát-Minh, biểu tượng của đời sống tu trong cô tịch. Nhưng đặc biệt, ngài đã làm cho chúng ta gần Núi Sọ, vì ngài đã không ngừng mang trong mình thánh giá của Chúa Giê-su, khi chọn tên là chịu đóng đinh. Ngài đã sống trọn các mối phúc thật. Khi thấy ngài, người ta tưởng chừng như nghe Chúa Giê-su nói với chúng ta phúc cho người nghèo, người khiêm nhường, người chỉ tìm sự phục vụ, người mang lại hòa bình, người bị bách hại. Cả cuộc đời ngài diễn tả một sự thân mật lạ lùng với Chúa, tình bác ái huynh đệ với tha nhân , niềm vui là những dấu chỉ tin mừng tuyệt vời. Sơ Ma-ri-a của Chúa Giê-su chịu đóng đinh cũng tỏ ra đồng thời là một cô gái không ai sánh được trong Giáo hội. Ngài phản ảnh những gương mặt khác nhau của Giáo hội : Giáo hội Hy-lạp-chính thống giáo nơi ngài được rửa tội và lớn lên, Giáo hội la-tinh khai tâm cho ngài vào đời sống Cát-Minh. Ngoài quê hương, ngài đã lồng vào các cộng đoàn công giáo của Li-băng, Ai-cập, Pháp, Ấn độ. Ngài đã chia sẻ sự nhiệt tình truyền giáo của Hội thánh, khao khát sự hiệp nhất, gắn bó với các vị truyền giáo và nhất là với Đức Giáo hoàng la mã Pi-ô IX … Cuối cùng, ngài đã bị các biến cố và con người ngược đãi, ngài đã không ngừng gieo hòa bình, làm cho các tấm lòng xích lại gần nhau. Ngài đã muốn làm « em gái nhỏ của mọi người ». Quả thật gương sống của ngài thật đáng quý trong một thế giới bị xâu xé, chia rẻ, dễ chìm đắm trong bất công, căm thù, không kể gì đến quyền của người khác được sống xứng đáng trong hòa bình ! » (Trích bài phát biểu của Đức Giáo hoàng Gio-an Phao-lô ngày 14.11.1983, với các khách hành hương đến từ Đất Thánh, Gióoc-đa-ni và Li-băng trong ngày lễ phong thánh cho Sơ Mar-ri-a Chúa Giê-su chịu đóng đinh, với sự hướng dẫn của Đức Thượng Phụ chính thống giáo là Maximos V từ An-ti-o-ka, Đức Thượng Phụ la tinh là Giacomo Beltritti từ Giê-ru-sa-lem và nhiều giám mục của hai nghi thức.)
Trong bài giảng phong thánh cho Sơ Ma-ri-a Chúa Giêsu chịu đóng đinh ngày chúa nhật 13.11.1983, Đức Giáo hoàng nói thế này : « Như được đọc trong sắc chỉ phong thánh , « tôi tớ khiêm nhường của Chúa Ki-tô, Ma-ria Chúa Giê-su chịu đóng đinh, với chủng tộc, nghi thức, ơn gọi và các cuộc viễn du thuộc dân phương Đông, và cách nào đó là người đại diện, Sơ như là một ơn ban cho Giáo hội hoàn vũ, bởi những người, trong các điều kiện tranh đấu đau buồn và máu họ đã đổ ra, hiện nay họ đặc biệt chạy đến với một tấm lòng đầy tin tưởng, vào sự cầu bầu huynh đệ, trong hy vọng qua lời cầu nguyện của tôi tớ Chúa, sẽ cuối cùng được sống trong an bình và hòa hợp trên những mảnh đất mà « Ngôi Lời đã làm người » (Ga 1, 14), và chính Người là bình an của chúng ta ». … Ngày nay hơn bao giờ hết những đe dọa đang đè nặng xui giục chúng ta làm cho tình yêu và bác ái huynh đệ trở thành luật căn bản của những quan hệ xã hội và quốc tế, trong tinh thần hòa giải và tha thứ, khi lấy cảm hứng từ cách sống mà chân phước Ma-ri-a Chúa Giê-su chịu đóng đinh đã làm gương, không chỉ cho dân tộc của ngài mà còn cho toàn thế giới. Chớ gì cách sống mới này ban cho chúng ta một nền hòa bình không còn dựa trên sự khủng bố nhưng trên sự tin tưởng hỗ tương » (Trích bài giảng của Đức giáo hoàng Gio-an Phao-lô II trong ngày phong thánh cho Sơ Ma-ri-a Chúa Giê-su chịu đóng đinh ngày Chúa nhật 13.11.1983).
3) Yếu tố tiểu sử
Ma-ri-am Baouardy sinh ngày 5.1.1846 tại Abellin, miền Cao Galilée, trong một gia đình công giáo đông phương nghèo nhưng rất ngoan đạo. Sau khi đã mất mười hai đứa con trai ở tuổi nhỏ, cha mẹ đã sinh Ma-ri-am nhờ một cuộc hành hương ở Bê-lem. Hai năm sau, em trai Boulos được sinh ra, nhưng lúc 3 tuổi, Ma-ri-am đã mất cha mẹ và được gởi cho một người bác, sau này dọn về ở Alexandrie.
Lúc tuổi thơ, chị Ma-ri-am có một sự nhạy cảm thiêng liêng sâu sắc, cảm nhận sự chóng qua của cuộc đời và được mời gọi dâng trái tim mình cho Chúa.
Chị chưa được 13 tuổi khi từ chối một hôn nhân được sắp xếp, vì ước muốn dâng mình hoàn toàn cho Đức Ki-tô. Bị ông bác bạc đãi, chị tìm gặp một người giúp việc cũ của bác và được đề nghị cải sang hồi giáo. Chị từ chối và khẳng định đức tin công giáo của mình. Người đó cắt cổ chị, và bỏ chị
trong một con đường nhỏ tăm tối. Chị Ma-ri-am thức dậy trong một cái hang, được một phụ nữ mặc áo xanh dương chăm sóc, sau này chị sẽ xác định là Đức Trinh Nữ Ma-ri-a. Sau đó, người phụ nữ đó dẫn chị đến một nhà thờ và để chị ở đó. Chị giúp việc cho các gia đình ở Alexandrie, Giê-ru-sa- lem, Beyrouth, rồi Marseille. Tại đó, năm 1865, chị vào dòng các Nữ tu của thánh Giu-se hiện ra, nơi bắt đầu những ân sủng thần bí : thị kiến, xuất thần, dấu ấn trên cơ thể, và lời tiên tri. Sau 2 năm nhà tập, chị Ma-ri-am không được nhận vào cộng đoàn.
Tháng 6 năm 1867, chị đến dòng Cát- Minh Pau như một nữ tu cần vụ và lấy tên là Sơ Ma-ri-a của Chúa Giê-su chịu đóng đinh. Nhỏ bé và kín đáo, chị dâng mình cho những công việc lao động và sống những trải nghiệm thiêng liêng một cách khiêm tốn. Năm 1870, chị đến Ấn Độ để thành lập dòng Cát-Minh Mangalore nơi chị làm việc một cách quên mình. Sau nhà tập, chị tuyên khấn ngày 21.11.1871, nhưng những hiểu lầm, kèm theo những biểu hiện siêu nhiên, bắt đầu xuất hiện xung quanh chị, gây sự nghi ngờ về tính xác thực của đời sống chị, và những căng thẳng xung quanh chị khiến chị bị đuổi trở lại dòng Cát-Minh Pau năm 1872. Ở đó chị được đón nhận trong tình huynh đệ. Tại đó chị trở lại cuộc sống đơn sơ của người cần vụ giữa tình thương của các nữ tu.
Năm 1875, sau nhiều ngăn trở, chị thành lập dòng Cát-Minh Bê-lem. Chị nhận từ Thiên Chúa địa điểm và những kế hoạch xây dựng . Chị giám sát công trình xây dựng nhờ chị biết tiếng A-Rập. Chị cũng góp phần vào việc tậu đất cho dòng Cát-Minh Na-gia-rét trong tương lai. Khi mang nước cho các thợ trên công trường, chị té ngã và bị thương nặng ; vết hoại tử làm chị tử vong ngày 26.8.1878. Cuộc đời của chị với sự khiêm tốn, phục vụ và những trải nghiệm thần bí, làm cho chị trở nên chứng nhân của thế giới vô hình của niềm tin.
Diễn tiến tĩnh tâm
Thánh Ma-ry-am của Chúa Giê-su chịu đóng đinh sẽ dẫn chúng ta đến niềm vui Giáng sinh qua 5 giai đoạn :
Chúa nhật thứ 1 : Hãy đến và canh thức
Chúa nhật thứ 2 : Ma-ri-am và Chúa Thánh Thần
Chúa nhật thứ 3 : Đón nhận niềm vui của Chúa
Chúa nhật thứ 4 : Với Mẹ Ma-ria và thánh Giu-se …
Giáng sinh: Cầu nguyện cho Hòa Bình
Mỗi thứ sáu, một thông tin điện tử sẽ được gửi cho bạn : bạn có thể nhận tài liệu dưới dạng pdf hay word, hoặc nghe bài nói trên podcast. Một quyển lịch mùa Vọng (lời trích dẫn và hình ảnh) cũng sẽ giúp bạn được nuôi dưỡng mỗi ngày, từ thứ hai đến thứ bảy.
Cha Didier Maury, ocd (Avon)
