TẠ ƠN 160 NĂM DÒNG CÁT MINH TÊRÊXA HIỆN DIỆN TRÊN ĐẤT VIỆT

KỶ NIỆM 400 NĂM MẸ THÁNH TÊ-RÊ-XA CHÚA GIÊSU

ĐƯỢC TUYÊN PHONG HIỂN THÁNH (12/3/1622- 12/3/2022)

& TẠ ƠN 160 NĂM DÒNG CÁT MINH TÊ-RÊ-XA (OCD)

HIỆN DIỆN TẠI VIỆT NAM

Mừng kỷ niệm 400 năm Thánh Tê-rê-xa Avila được Giáo Hội tôn phong hiển Thánh, một người nữ làm nên tính quyết định của lịch sử vì đã hoàn toàn để cho tình yêu của Đức Kitô chiếm ngụ, hầu thiết lập vương quốc Thiên Chúa ngay tại trần gian này. Thánh nhân đã chẳng làm gì hơn là để cho mình được Thiên Chúa chinh phục, nhờ đó Ngài dám thực hiện một cú nhảy ngoạn mục, ra khỏi “thế giới” hữu hạn của bản thân để đi vào trong thế giới vô biên thánh thiện của Thiên Chúa, sống mối tương quan thân tình với Ngài, vùi mình sâu trong Ngài để rồi bước ra gần gũi với những vết thương của con người. Có lẽ cũng vì lý do này mà Dòng Cát Minh Tê-rê-xa (OCD) hiện diện tại Việt Nam. Chúng ta thật có muôn vàn lý do để tạ ơn Thiên Chúa vì hồng ân 160 năm này. Hương nồng thánh thiện nơi Mẹ tỏa lan khắp 3 miền đất nước và bay xa hơn nữa trong vùng Đông Nam Á.

….

Lúc ấy Đức Cha Dominique Lefèbvre– Giám Mục tiên khởi của Giáo Phận Tây Đàng Trong đang lúc nước Annam bắt bớ đạo thánh dữ dằn lắm, và Đức Cha cũng bị bắt vì đạo

Khi thơ của người em họ Philomène tới nơi thì Đức Cha đang bị giam trong ngục tại Huế, cổ mang gông, chờ ngày chịu tử hình, theo án Tòa trên đã kết.

Đến sau, Đức Cha thuật lại rằng: người có lòng sốt sắng kính bà Thánh Tê-rê-xacách riêng; ít lâu trước khi được thơ chị Philomène, thì bà Thánh ấy đã hiện ra cho người trong tù, và xin người “Phải lo lập Dòng mình trong nước Annam, bởi vì sự ấy sẽ làm cho nhiều kẻ dâng mình làm tôi Chúa, và sẽ đặng sáng danh Chúa lắm” (Trích tiểu sử Mẹ Đáng kính Philomène de L’Immaculée-Conception và Cuộc lập nhà Carmelo tại Saigon)…

Vào lúc 10 giờ sáng ngày 9 tháng 10 năm 1861 bốn nữ tu đầu tiên từ Đan viện Cát Minh Lisieux đặt chân lên đất Annam, đó là: Mẹ Philomène de L’Immaculée, chị Marie Baptiste, chị Emmanuel và chị Sainte Xavier. Đó là kết quả của cả một tiến trình chuẩn bị cũng như một hành trình dài

Với lá thư đầu tiên mà Đức Cha Lefèbvre viết cho người em họ Philomène vào năm 1849, qua đó, ngài bày tỏ ước muốn tiết lập Dòng Kín tại Saigon, phải trải qua 10 năm chờ đợi, Đức Cha mới được diễm phúc tiếp nhận các nữ tu Cát Minh đầu tiên đặt chân đến trên vùng đất truyền giáo Tây Đàng Trong, giáo phận nơi ngài chăm sóc” (Trích Công cuộc thành lập Đan viện Cát Minh Saigon của MẹPhilomène).

Thiên Chúa quan phòng đã “gieo” những hạt mầm Cát Minh đầu tiên vào mảnh Đất thân thương này, và nếu cứ nhìn bối cảnh của Giáo hội Việt Nam đang trong thời kỳ bách đạo lúc bấy giờ, do vua Tự Đức chủ trương cho rằng các nhà truyền giáo là tay sai của đế quốc Pháp và những người theo đạo Thiên Chúa là những kẻ đi theo thực dân… thì có lẽ người gieo hạt đã không phải là một nhà nông có kinh nghiệm bởi ông ấy chẳng biết thời điểm nào, loại đất nào… thì thích hợp cho hạt giống mà ông đem gieo. Hơn thế nữa, ông cũng chẳng tiên liệu được rằng rồi đây hạt mầm này sẽ nảy nở và sinh hoa kết trái như thế nào trong điều kiện “khắc nghiệt” như thế …  Người ta có thể có vạn vạn lý do để nói rằng người gieo hạt này quả là “thiếu khôn ngoan”.

“Cha Roy, lúc bấy giờ được Đức Cha Dominique Lefèbvre đặt làm Tuyên Úy cho nhà Kín Saigon đã có lần viết thư cho các Bề Trên Dòng Kín Lisieux rằng: “Quả thật, Mẹ Philomène được ơn kêu gọi để làm một công việc mà trước đây tôi nghĩ rằng đó không phải do Chúa định. Công việc này khi mới khởi sự, xem ra trái với luật khôn ngoan thông thường, chính vì thế, ai cộng tác và giúp cho công trình này, sẽ bị thiên hạ chê cười vì cho rằng: đó là việc luống công điên rồ. Quả thật, chỉ một mình Thiên Chúa, chính Ngài mới hiểu rõ công việc của chúng ta mà thôi”” (Tiểu sử Mẹ Đáng kính Philomène de L’Immaculée-Conception và Cuộc lập nhà Carmelo tại Saigon).

“Máu của các vị anh hùng tử đạo làm trổ sinh các Kitô hữu”

Cũng thế, mảnh đất hào hùng, đẫm máu của các anh hùng tử đạo đã cưu mang và dưỡng nuôi hạt mầm Cát Minh lớn lên, bởi những ai dám ký thác đời mình cho Chúa thì “mọi sự đều có thể”.  Ấy thế mà, hơn một lần, Mẹ Philomène đã phải thốt lên bằng cả sự xác tín rằng:Lạy Chúa, con trông cậy Chúa, mãi mãi con không bao giờ phải hổ ngươi(In te, Domine, Speravi; non confundar in aeterum). Gian nan thử thách trong bước khởi sự việc thành lập, rồi việc thành lập, đến việc xây dựng cơ sở vật chất, những thiếu thốn ngay cả nước uống …nhân sự – việc đào tạo ơn gọi cho người bản xứ … và nhất là làm thế nào để có thể chuyển trao linh đạo của Mẹ Thánh Tê-rê-xa cho những ơn gọi của người bản xứ, đang khi ngôn ngữ bất đồng, văn hóa khác biệt…

“Mẹ Philomène lúc cuối đời đã phải trải qua những cơn sốt và nằm liệt suốt nhiều ngày liền, nhưng Mẹ vẫn thể hiện các nhân đức và việc tuân giữ luật của các tu sĩ Cát Minh cách trọn hảo. Đối với Mẹ, việc đọc Kinh Nhật Tụng là công việc hết sức quan trọng, vì thế, dù bệnh tật và yếu mệt Mẹ cũng không bỏ mất giờ kinh này. Có những lúc vì quá yếu mệt và đuối sức, đôi khi Mẹ bị lẫn lộn, nhưng rồi Mẹ đọc lại cách cẩn thận những câu hay đoạn đã quên sót…” (Trích tiểu sử Mẹ Đáng kính Philomène de L’Immaculée – Conception và Cuộc lập nhà Carmelo tại Saigon).

Qua đặc sủng Tê-rê-xa các nam nữ tu sĩ Cát Minh đã kín múc tận suối nguồn từ khe suối Carit trên đỉnh Cát Minh “nhờ được hít thở bầu khí của những nơi cao này, và với việc sống hồi tâm trong cô tịch để cho linh hồn được cảm nhận được sự hiện diện của Thiên Chúa “trong tiếng gió hiu hiu”, để với sự mời gọi “Ta sẽ quyến rũ nó, và đưa nó vào sa mạc, để cùng nó thỏ thẻ tâm tình” (Hs 2:16) – người tu sĩ Cát Minh tìm được chính linh hồn của ơn gọi mình” (Trích Tinh thần Dòng Cát Minh OCD của Paul Marie)

Như được tiếp thêm lửa từ cội nguồn

Kể từ năm 1861 đến nay, nhờ ơn Chúa, các Đan viện Cát Minh tại Việt Nam thi nhau mọc lên. Hiện đã có 8 đan viện (đv) được thiết lập theo giáo luật (Đv Thánh Giuse- Saigon (1861), Đv Thánh Tê-rê-xa– Huế (1909), Đv Chúa Kitô Vua- Nha Trang (1961), Đv Đức Mẹ Núi Cát Minh- Bình Triệu (1998), Đv Thánh Tê-rê-xa- Dalat (2016), Đv Chúa Thánh Thần- Buôn Mê Thuột (2017), Đv Thánh Giuse- Phú Cường (2017), Đv Thánh Gia- Xuân Lộc (2018), và 3 đan viện mới được thành lập: Đv Thánh Giuse- Kontum, Đv Thánh Terexa- Hải Phòng, Đv Thánh Giuse- Phan Thiết. Bên cạnh các đan viện nữ, một tu viện thuộc ngành nam ở Cao Thái đã được thành lập sau năm 1975 và năm 1980, Dòng Cát Minh Tại Thế cũng được hình thành.

Để tất cả nên một

Tình huynh đệ trong cộng đoàn Tê-rê-xa mà Mẹ Thánh mong muốn vượt ra khỏi “ốc đảo” từng đan viện riêng rẽ nhưng được mời gọi bước vào sự hiệp thông với nhau trong cùng một Gia Đình. Trong thư 59 gởi chị Ana de la Encarnacion, Alba, 1/1574, Mẹ dùng những từ ngữ như “Hãy cho tôi hay tin chị em” hay trong việc tương trợ tài chính, thâm chí một nguyên tắc tương trợ được diễn tả “chúng ta cùng một tu phục như nhau, khi mà những gì thuộc về một người, và có thể cho mọi người…” (thư 295 Mẹ gởi Bề Trên và cộng đoàn ở Valladilid, Avila 31/5/1579). Cũng vậy, trong lãnh vực thiêng liêng: liên lỉ mời gọi chia sẻ cầu nguyện cho những nhu cầu gia đình mà ta biết … và chúng ta bắt gặp nhiều lần tương tự như thế, tất cả đều nói về nhu cầu thông tin liên lạc giữa các cộng đoàn trong nhiều thư khác nữa. Hiến Pháp 1991 của các Đan sĩ Cát Minh OCD như muốn khẳng định lại “phong cách huynh đệ” mà Mẹ thánh muốn nơi gia đình này “Người nhấn mạnh đến phẩm giá con người, tình bằng hữu giữa chị em và sự hiệp thông giữa các đan viện”.

Ngày 20 tháng 11 năm 1999, Đức Hồng Y Martinez Somalo đã ký sắc lệnh cho phép thành lập Hiệp Hội Đức Mẹ Núi Cát Minh của các đan viện Cát Minh OCD tại Việt nam. Hiệp hội lúc đầu gồm 5 đan viện thành viên và Mẹ Marie Thánh Thể, Bề Trên Đan viện Cát Minh Saigon được bầu làm Chủ Tịch Hiệp Hội trong nhiệm kỳ 3 năm đầu tiên. Lúc đầu các đan viện thành viên rất hiếm khi có cơ hội để gặp nhau nhưng vẫn giữ liên lạc, trao đổi thông tin và hỗ trợ nhau trong nhiều lĩnh vực… Thấm thoát đã hơn 20 năm và với thời gian, gắn liền với thời cuộc và vì nhu cầu của các đan viện, Hiệp hội cũng chuyển mình dần dần và lớn mạnh và vững chắc hơn lên. Dường như sự lớn mạnh ấy tỷ lệ thuận với sự gia tăng ơn gọi trong các đan viện thành viên, cũng như số các đan viện thành viên của Hiệp hội. Từ năm 1999 đến năm 2021, Hiệp hội đã kết nạp được thêm 3 thành viên mới nữa, tức là hiện nay đã có tất cả 8 đan viện thành viên. Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng mở rộng vòng tay ôm lấy 3 đan viện mới thành lập, tuy các đan viện này chưa đủ điều kiện để được kết nạp vào Hiệp hội theo luật định.

Hiệp hội là một cơ cấu Hiệp Thông giữa các đan viện đã được tự trị theo giáo luật, và việc sống bầu khí Hiệp thông giữa các đan viện với nhau nhằm muốn cùng nhau họa lại đời sống của Tam Vị Nhất Thể nơi cộng đồng Kitô hữu Cát Minh này.

Chúng ta phải biết tạ ơn Chúa trong mọi hoàn cảnh. Trong hơn 2 năm qua, bởi đại dịch covid xuất hiện, Chúa lại soi sáng cho Hiệp hội tìm ra những phương thế hữu hiệu và tiện ích hơn cho những công việc chung của Hiệp hội, mà cụ thể là việc đào tạo của Hiệp Hội. Câu nói “chị ngã em nâng” ta thường nghe nhưng ở đây, câu chúng ta muốn nghe hơn là “chị đỡ em nâng”. Quả vậy, năm 2021 là năm đánh dấu rõ nét nhất những công việc chung của các đan viện trong Hiệp hội. Việc học online qua chương trình Zoom của chúng ta là “bước ngoặt mang tính quyết định lịch sử” đối với Hiệp hội Cát Minh OCD Việt Nam chúng ta nói riêng và đối với Hiệp hội Cát Minh OCD của các nước trên thế giới nói chung. Nói thế không phải chúng ta muốn “tôn” công việc của chúng ta lên cho bằng là để tôn vinh Tình yêu quan phòng của Thiên Chúa, với chúng ta “tất cả là hồng ân”. Nhưng “nếu Chúa chẳng xây nhà, thợ nề vất vả cũng là uổng công” còn nếu Chúa ban mà chúng ta không biết giơ tay đón lấy thì cũng chẳng có gì. Tất cả, mỗi người có một chỗ đứng riêng cho mình trong chương trình của Chúa nơi Hiệp hội. Đừng kể những chức vụ quan trọng khác của Hiệp Hội, mà ngay cả một chị em trẻ khi tham dự lớp học với một ý thức chung, luôn tích cực tham gia vào buổi học thì chị ấy đã đóng góp “tất cả những gì mình có” vào “công trình hiệp thông” của Chúa chúng ta rồi vậy.

Và chúng ta cũng đừng quên một khía cạnh quan trọng khác nữa trong sự Hiệp thông gia đình Tê-rê-xa, đó là mối liên kết với Dòng Nam “… các anh em Cát Minh thông phần cùng một tinh thần sẽ giúp chị em sống ơn gọi chung của Dòng Cát Minh, …” (Hiến Pháp 1991 các nữ đan sĩ Cát Minh OCD, số 6). Ở đây như thể Mẹ Thánh Tê-rê-xa muốn nói với chúng ta: việc cầu nguyện và việc tông đồ luôn đi đôi với nhau để làm cho ơn gọi Cát Minh Tê-rê-xa được sung mãn, qua việc giúp đỡ và đón nhận sự giúp đỡ để bổ trợ cho nhau không chỉ như những nghĩa cử yêu thương thuần túy mà còn là quyền lợi và nghĩa vụ của cả hai. Ngành Nam như cánh tay nối dài của Ngành nữ đến với “cánh đồng truyền giáo mênh mông” phía bên kia các bức tường của nội cấm. Ngoài yếu tố thiêng liêng, Mẹ còn muốn tinh thần Cát Minh “chạm” được đến con người thật một cách thật nhất, và trước tiên là các chị em cùng dòng máu Cát Minh. Sau cùng, ta nhận thấy Mẹ chúng ta rất khôn ngoan và thực tế. Chính vì vậy chị em luôn là đối tượng ưu tiên hàng đầu đối với chiều kích tông đồ của ngành Nam, về phía ngành nữ việc mở ra để đón nhận sự giúp đỡ từ các anh em cũng là việc tông đồ số 1 và cả hai điều này sẽ làm Mẹ chúng ta hài lòng.

Trong đức ái, tất cả mọi người đều được kêu gọi chia sẻ sự độc nhất thánh thiện của Thiên Chúa. “Người Cát Minh Tại Thế cùng với các nam nữ tu sĩ, là con cái của Dòng Đức Mẹ Núi Cát Minh và thánh Tê-rê-xa Chúa Giê-su. Vì thế, họ chia sẻ cùng một đoàn sủng với các tu sĩ, mỗi người tùy theo trạng thái đặc thù của cuộc sống. Đây là một gia đình với cùng những di sản thiêng liêng, cùng được mời gọi sống thánh thiện (x. Ep 1:4; 1P 1:15) và có cùng sứ mạng tông đồ. Những thành viên tại thế góp phần vào Dòng với những lợi ích phù hợp với đời sống tại thế của họ” (Hiến Pháp Cát Minh Tại Thế OCDS, số 1). Các anh chị em Tại Thế của chúng ta cam kết muốn bước theo Chúa Giêsu đi vào giữa lòng đời, để nói với thế gian về tình yêu của Đấng đã đến trong thế gian trong thân phận “người phàm” và cống hiến bằng chính đời sống chứng tá Tin Mừng hầu “thế gian tin”. Ngày 25 tháng 5 năm 2021, để đánh dấu bước tiến mới và khuyến khích các nhóm nhỏ OCDS của chúng ta tại Việt Nam dn thân hơn nữa cho ơn gọi Kitô hữu Cát Minh của mình, Tòa Thánh qua Trung ương Dòng đã chính thức ban phép thành lập thêm một cộng đoàn Cát Minh OCDS tại Sài Gòn.

Lặng thầm chiêm ngắm công trình mà Thiên Chúa đã và còn đang tiếp tục thực hiện nơi mỗi cộng đoàn chúng ta, Hiệp hội chúng ta, các Anh Em ngành nam, Cát Minh Tại Thế OCDS cả nơi các cộng đoàn Gia đình Cát Minh tại Đông Nam Á của chúng ta. Từ “Nôi” Đan việnt Minh Saigon, nơi đã cưu mang và chứng kiến bao lần hạ sinh những đứa con tinh thần rải rắc khắp vùng Đông Nam Á.

Cây gia phả Gia đình Cát Minh tại Đông Nam Á một lần nữa nói cho thế giới biết cái cách mà Thiên Chúa đối xử với một linh hồn trung tín thánh thiện như thánh nữ Tê-rê-xa Chúa Giêsu và với Ngài thì sự thánh thiện chẳng hề biết đến biên giới.

Nhưng để tiếp nối và làm phát triển gia tài thiêng liêng của Dòng trong bối cảnh hiện nay, để dám bước tiếp những bước xa hơn, nhiều chướng ngại và gồ ghề hơn, chắc chắn cần nhiều nỗ lực hơn, nhiều hy sinh hơn thế nhiều. Ta thường nghe “nếu không tiến tức là lùi”. Chính vì thế, để chứng tỏ mình là “bạn hữu” của Thiên Chúa đó là một thách đố, một thách thức không nhỏ và đồng thời cũng là một phần thưởng cao quý dành cho những ai trung thành bước theo ơn gọi qua lối sống đặc trưng Cát Minh của Mẹ Tê-rê-xa: luôn khao khát nên một với Thiên Chúa.

Nếu quay trở lại nội tâm để “ở lại” với Đấng mà chúng ta biết là Người luôn chờ đợi và yêu mến chúng ta để chúng ta nhìn nhận “tất cả đều là anh em với nhau”thìhẳn nhiên là bộ mặt của thế giới này sẽ được đổi mới. Nhưng chưa, Mẹ Thánh Tê-rê-xa chỉ cho các con của Mẹ thấy rằng “Thế gian đang bốc cháy” (ĐHT 1,5), nó đang bị “bốc cháy”, bốc cháy vì hận thù- ghen ghét vì sự tranh giành quyền lợi – quyền lực, vì sự ích kỷ- toan tính … bởi chưng, con người chỉ tìm sống cho riêng mình.

Là ngọn lửa thiêu đốt mà không bị thiêu rụi

Đối lại với ngọn lửa thế gian đang hừng hực bốc cháy kia, ước chi ngọn lửa tình yêu trong tâm hồn của mỗi Cát sĩ phải luôn âm ỉ, thầm lặng thiêu đốt cả thế gian này cho Thiên Chúa, và như tiên tri Elia tổ phụ của Dòng Cát Minh chúng ta “có Đức Chúa, Thiên Chúa hằng sống của Israel, Đấng tôi phục vụ” (1V 17:1).

Hôm nay cũng là ngày lễ Cha Thánh Giuse, xin Cha luôn là người Cha, là Đấng Bảo Trợ của Dòng, của mỗi đan viện và của mỗi tâm hồn chúng ta. Xưa kia Cha đã đóng một vai trò quan trọng như thế nào trong cuộc đời Mẹ Tê-rê-xa cũng như trong công cuộc tìm lại điểm cốt yếu của Dòng, thì nay chúng ta cũng muốn xin Thánh nhân giúp chúng ta noi gương trung thành dâng mình trọn vẹn cho Chúa và hiến mình hoàn toàn phục vụ tha nhân trong ơn gọi của chúng ta. Chúng ta cũng không quên tri ân quý than nhân và ân nhân của Gia đình Dòng Cát Minh OCD của chúng ta tại Việt Nam đã âm thầm bước đi với chúng ta trong suốt chặng đường 160 năm qua, nhưng Thiên Chúa thấu biết mọi sự. Vậy, chúng ta xin dâng tất cả lên cho Ngài, cùng với lời chuyển cầu của Mẹ Maria, Nữ Hoàng Núi Cát Minh.

Lễ Thánh Giuse, 19 tháng 3 năm 2022

Đan sĩ M. Immaculata, OCD.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *