Tái khám phá Thánh Gioan Thánh Giá, ánh sáng trong đêm tối đức tin
Vào mùa thu năm 1926, Segovia chuẩn bị cho một cuộc hẹn với lịch sử và với chính linh hồn mình. Chuông vang lên trong mọi giáo xứ, các đan viện Cát Minh Chân Trần được trang hoàng, và trong bầu không khí vùng Castilla, người ta hít thở một lòng đạo đức đơn sơ, cháy bỏng, thấm đẫm tinh thần Tây Ban Nha. Hai trăm năm đã trôi qua kể từ ngày Thánh Gioan Thánh Giá được phong thánh, và toàn giáo phận—dưới sự hướng dẫn của Đức Giám mục Manuel de Castro Alonso, vị “giám mục của Gioan Thánh Giá”—đã quyết tâm tôn vinh “vị thiên thần seraphim của Dòng Cát Minh”, nhà thơ của tình yêu Thiên Chúa, vị Tiến sĩ Hội Thánh mà Đức Piô XI vừa mới công bố.
Ngày 27 tháng 12 năm 1926, ngày kỷ niệm, Nhà thờ Chính tòa Segovia chật kín đến tận những gác đài cao nhất. Giáo dân từ mọi làng mạc tuôn đến, các tu sĩ Cát Minh Chân Trần ngồi vào hàng ghế của mình, và Đức Giám mục—tràn đầy xúc động—chủ sự Thánh lễ trọng thể khai mở Năm Kỷ niệm Hai Trăm Năm ngày phong thánh. Những nốt nhạc của kinh Veni Creator ngân lên, và tiếng hợp xướng cất lên như một lời cầu nguyện tri ân. Trong ngôi đền đá và tĩnh lặng ấy, Segovia như sống lại dấu chân của vị thánh từng yêu mến những con phố, những nguyện đường và chính con người nơi đây.
Nhưng đó không chỉ là một đại lễ mang tính chất phụng vụ: dịp kỷ niệm ấy đã trở thành một phong trào canh tân thiêng liêng và văn hóa thật sự. Một Ủy ban Trung ương Kỷ niệm được thành lập, dưới sự bảo trợ của vua Alfonso XIII, và có sự cộng tác của các giám mục, thần học gia, nghệ sĩ và giáo dân khắp Tây Ban Nha. Các con phố đầy người hành hương; trong các thánh đường vang lên những bài thuyết trình về giáo huấn thần bí của vị thánh; các tu sĩ Cát Minh Chân Trần, vừa tự hào vừa khiêm tốn, mở rộng cửa đón những ai đang tìm kiếm “khúc nhạc lặng thinh và nỗi cô tịch ngân vang” (la música callada y la soledad sonora) của linh hồn kết hợp với Thiên Chúa.
Trong suốt một tuần lễ—những ngày tháng Mười rực sáng của năm 1927—Segovia trở thành thủ đô của đời sống chiêm niệm. Có những cuộc rước trọng thể, như cuộc rước đưa thi hài bất hoại của Thánh Gioan Thánh Giá từ tu viện Cát Minh đến Nhà thờ Chính tòa, giữa lòng nhiệt thành của hàng ngàn tín hữu. Các Giám mục Salamanca, Vitoria và Madrid–Alcalá đã giảng với tâm hồn cháy lửa về sự cấp thiết của giáo huấn Thánh Gioan Thánh Giá đối với một thế giới bị thương tổn bởi chủ nghĩa duy vật. Các giảng thuyết gia Dòng Cát Minh và Dòng Đa Minh trình bày giáo huấn của ngài một cách thâm sâu; và những bài giảng thần bí ấy trở thành những buổi tĩnh tâm chung cho toàn dân Chúa.
Đỉnh điểm của những ngày ấy là nghi thức làm phép ngôi mộ mới của Thánh Gioan Thánh Giá: một tác phẩm nghệ thuật do nhà điêu khắc Félix Granda thực hiện, một quách bằng đá và đồng đựng nhục thân bất hoại của ngài—như một dấu chỉ biết ơn của cả một dân tộc. Không có pháo hoa hay những trò giải trí trần tục, vì Đức Giám mục muốn toàn bộ sự tôn vinh phải thuần khiết, trầm lắng và sốt sắng. “Lễ hội” đẹp nhất phải là sự cầu nguyện thinh lặng và sự hoán cải nội tâm.
Âm vang của những ngày ấy được khắc sâu trong ký ức của Segovia. Thành phố tự gọi mình là “thành phố của Thánh Gioan Thánh Giá”. Các tín hữu rời khỏi nơi an nghỉ của ngài với tâm hồn xúc động, như nghe chính vị thánh nói với họ qua lời thơ trác tuyệt: “Tôi biết rõ suối nước kia vẫn đang tuôn chảy, dù đang là đêm tối.”
Và Đức Giám mục, trong thông điệp cuối cùng của mình, đã diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của đại lễ kỷ niệm năm ấy: đó không chỉ là tôn vinh một quá khứ, mà còn là để ánh sáng của Nhà Thần Bí dẫn dắt con người thời đại ngài trở lại với Chúa, thời đại đã bị đánh dấu bởi sự vội vã, chán nản và hời hợt.
Hướng đến kỷ niệm mới: 2026 – một lời mời của Chúa Thánh Thần
Ngày nay, khi tiến gần đến kỷ niệm ba trăm năm ngày phong thánh, những âm vang của 1926 lại ngân lên mạnh mẽ. Những tiếng chuông từng đánh thức Segovia cũng đang gõ vào tâm hồn chúng ta. Một trăm năm trôi qua, và thế giới vẫn cần y như thuở ấy: thinh lặng, nội tâm, chân lý, tình yêu.
Mừng đại lễ kỷ niệm lần này không phải là lặp lại những cử chỉ xưa, mà là tái khám phá trái tim sống động của Thánh Gioan Thánh Giá—sứ điệp muôn đời của ngài: rằng chỉ ai trút bỏ bản thân mới được tràn đầy Thiên Chúa; rằng tình yêu đích thực đi ngang qua đêm tối đức tin; rằng linh hồn con người được tạo dựng để kết hợp với Tình Yêu không bao giờ qua đi.
Chúng ta có thể chuẩn bị các đại hội, triển lãm, ấn phẩm… nhưng chẳng có điều nào trung thành với vị thánh hơn là học lại cách cầu nguyện, sống đơn sơ, và tìm kiếm sự hiện diện của Thiên Chúa trong mọi sự. Nếu năm 1926 Segovia xây một ngôi mộ bằng đá cẩm thạch để tôn kính thân xác ngài, thì năm 2026 chúng ta được mời gọi xây một đền thờ nội tâm trong từng linh hồn muốn bước theo dấu chân ngài.
Bởi vì đại lễ kỷ niệm này không chỉ là ký ức, mà là một cơ hội của hoán cải và hy vọng. Trong một thế giới mệt mỏi vì ồn ào và trống rỗng, tiếng của vị Thần Bí lại mời chúng ta bước lên “Núi hoàn thiện”, sống bằng đức tin, cậy và mến.
“Để được nếm hưởng mọi điều,
đừng tìm nếm hưởng điều gì.
Để được chiếm hữu tất cả,
đừng bám víu điều gì.”
Thánh Gioan Thánh Giá vẫn là người thầy của những ai đi tìm điều vô hình, là người bạn của những tâm hồn bước qua đêm tối, là ngôn sứ dạy ta rằng mọi bóng đêm đều có thể trở thành con đường dẫn đến ánh sáng.
Vì thế, khi năm 2026 đánh dấu ba thế kỷ từ ngày ngài được phong thánh, ước gì mọi cử hành—tại Segovia, tại Ávila, và khắp Dòng Cát Minh—trở thành một khúc ca mới của tình yêu và tín thác, một âm vọng biết ơn của quá khứ truyền cảm hứng cho hiện tại.
Suy tư kết
Năm 1926, Segovia đã hô vang: “Segovia vì Thánh Gioan Thánh Giá.” Một trăm năm sau, lời hô ấy có thể vang lên cao hơn và sâu hơn: “Thế giới vì Thánh Gioan Thánh Giá.” Vì giáo huấn của ngài không bao giờ cũ: đó là ngôn ngữ của linh hồn biết yêu, của tín hữu biết tìm kiếm, của con người không chấp nhận bất cứ điều gì nhỏ bé hơn chính Thiên Chúa.
Ước chi dịp đại lễ kỷ niệm mới này, như đại lễ kỷ niệm năm xưa, trở thành một mùa xuân của Thần Khí, một lời mời quay trở về với nguồn suối “tuôn chảy mãi, dù là đêm tối.”
(Theo Ecos Teresianos)
Ban truyền thông OCD
